İyi ya da kötü bütün alışkanlıklar, öğrenerek edindiğimiz davranış biçimleridir. Anne-babalarımız, gerek etkileyerek gerekse bize örnek olarak, çocukluk döneminde çeşitli alışkanlıklar edinmemizi sağlarlar.
Tik, alışkanlık mıdır, yoksa tedavisi olmayan bir rahatsızlık mıdır?
Tik alışkanlıktır ve kurtulma olanağı vardır. Ancak tedavisi uzun sürer.
Alışkanlık ile kompülsiyon arasındaki fark nedir?
Alışkanlık, ancak elverişli koşullarda ortaya çıkan bir davranış biçimidir ve zorlanma söz konusu değildir. “Kompülsiyon” ise gerçek bir gereksinim olmadığı halde önüne geçilemeyen bir dürtüyle bir davranışın durmadan yinelenmesidir. Sözgelimi, her gece evinizin kapısını kilitlemeniz iyi bir alışkanlıktır; ama yatağa girmeden önce en az üç kez kapı ve pencereleri kontrol ederseniz, bu bir “kompülsiyon”dur.
39 yaşında bir kadınım ve yıllardır tırnaklarımı yiyorum. Bu alışkanlığımdan kurtulabilir miyim?
Tırnak yeme alışkanlığının içinize işlemiş olduğu açıkça belli olmaktadır. Bu nedenle vazgeçmeniz güçtür, ama olanaksız değildir. Beğenisine ve övgülerine önem verdiğiniz birisinin, el güzelliğine önem verdiğini öğrenmek yararlı olabilir. Böylece tırnaklarınızı uzatmaya başlar, çevrenizdekiler tarafından övgüyle karşılanır ve büyük bir olasılıkla tırnak yeme alışkanlığından kurtulursunuz. Ama genelde tedirgin ve sıkıntılı bir kişiyseniz, tırnak yemeyi sürdürmeniz çok kolay olacaktır, çünkü tırnak yeme aslında tedirginliğinizi azaltmaya yaramaktadır.
İnsanlar her zaman alışkanlıklarının farkında mıdırlar?
Hayır. Kendimize özgü davranışlarımızın çoğunu bilinçsiz yaparız. Sözgelimi, sesimizi bir banda kaydedip dinleyene kadar nasıl konuştuğumuzun farkında olmayız.