Her apseli dişin çekilmesi mi gerekir?

Hayır. Erken tedavide, dişetinin yarılıp irinin akıtılması ve enfeksiyonun yayılmasını önleyecek antibiyotik verilmesi yeterli olabilir. Ama bazen irini akıtacak tek yol dişin çekilmesidir.

Dişeti iltihabı nedir?

Diş ile dişeti arasında enfeksiyon olursa, oldukça zararsız bir apse oluşur ve dişetini kabartıp sonunda patlatır. Bu dişeti iltihabı, diş yuvası enfeksiyonundan, yani diş apsesinden farklıdır. Sıcak,tuzlu bir gargara rahatsızlığı azaltır ve apseyi açarak irinin akmasını sağlar. Sorun sürerse, bir diş hekimine görünmek de yararlı olur.

Apsenin içine o kadar iltihap nasıl girer?

Aslında irin apseye “girmez”, bedenin enfeksiyona gösterdiği tepki sonucu oluşur. Kan, enfeksiyonlu bölgeye gelince, bakteri öldüren akyuvarlar söz konusu bölgeye geçerler. Buradaki “savaş” sırasında akyuvarlar da ölür. İşte bu ölü hücreler ile ölü bakteriler, irini oluştururlar. Yedek akyuvarlar ise çevre dokuyu enfeksiyondan koruyan bir duvar ördüklerinden, irin belli bir yerde toplanıp kalır.

Kulak apseleri neden çok ağrılıdır?

Apseler her zaman şişme yaparlar. Bu şişler deride fazla bir rahatsızlık yaratmazlar, ama kulak gibi çevresinde kemikler bulunan bölgelerde şişliğin oluşabileceği yeterli yerin bulunmaması ağrıya yol açar. Yani kemiklerin oluşan şişliğe yer açabilecek esnek yapıda olmamaları yüzünden, kemik içindeki apseler de çok ağrı yaparlar.

Arpacığa, kepeklenmenin neden olduğu doğru mudur?

Arpacık daha çok seboreik dermatitli kişilerde görülür. Bu durum hem kafa derisini etkiler ve kepeklenmeye neden olur, hem de kaşlarda ve göz kapaklarında pullanma ile birlikte iltihaplanma yapar. Bu yüzden kepeklenme tedavi edildiğinde arpacık da ortadan kaybolur.’

Arpacığın çok bulaşıcı olduğunu duydum, doğru mu?

Arpacığı oluşturan bakteriler bulaşıcıdır ve bazı türleri, yineleyen enfeksiyonlara neden olabilir. Arpacığı olan kişiler, enfeksiyonun öteki yağ bezlerine de yayılmaması için gözlerini ovuşturmaktan kaçınmalı; başkalarına bulaştırmamak için ise ayrı bir havlu kullanmalıdır. Antibiyotikli bir merhem, açığa çıkan iltihabın öteki yağ bezlerine bulaşmasını önler, ama bir kez oluşan arpacık üzerinde pek etkili olmaz.

Arpacığın üstündeki kirpiği koparmak sakıncalı mıdır?

Kirpiği koparmak, oluşan iltihabın dışarı akmasını kolaylaştırır. Ancak önce gözkapağını sıcak kompresle yumuşatmak gerekir (bu uygulama ağrıyı da azaltacaktır). Böylece kirpik cımbızla kolayca çıkarılır ve arpacık kendiliğinden boşalır. Açıkça görülmeyen kirpiklere hiç dokunulmamalıdır. Üstündeki kirpiğin belirgin olmaması, arpacığın ya tam olgunlaşmadığını ya da içte olduğunu gösterir.

Gözkapağımın altında ağrısız ve küçük bir kitle var. Bu arpacık mıdır?

Sözünü ettiğiniz kitle iç arpacığın yaptığı meibom kisti olabilir. Enfeksiyon kandaki akyuvarlarca yenilmiş, ancak geride bakteri içermeyen bir miktar iltihap kalmıştır. Bu kistler zararsızdır, ama gerekirse cerrahi girişimle çıkarılabilirler.

Apandisimi aldırmak zorundayım ama mayo defilelerinde mankenlik yapıyorum. Ameliyattan sonra çirkin bir yara izi kalır mı?

Ameliyat yarasının estetik olarak kötü görünmemesini sağlayacak pek çok yara kapatma yöntemi vardır. Kaldı ki, ameliyat yeri bikini çizgisinin altında kalacağından, mesleğiniz bundan etkilenmeyecektir.

Her apandisit ameliyatından sonra gaz çıkarılır mı? Böyle bir şey benim başıma gelseydi çok utanırdım.

Bu utanılacak bir şey değildir, tam tersine gaz çıkarmak bağırsakların hayata döndüklerinin bir habercisidir. Bütün karın ameliyatlarından sonra bağırsaklar bir süre çalışmazlar. Bu yüzden yeniden bağırsak sesleri duyulmadan ağızdan yiyecek ve içecek verilmez. Havayla dolu bağırsaklar çalışmaya başladıklarında ilk yaptıkları bu havayı dışarı atmak olur.

Büyükannem apandisitten ölmüş. Günümüzde de oluyor mu bu?

İltihaplanmış bir apandis ve bedendeki konumu

Pek değil. Eskiden her ameliyatta çeşitli tehlikeler söz konusuydu. Bu yüzden apandisit ameliyatları da delinme oluncaya kadar erteleniyor ve hasta ölebiliyordu.

Ailemde pek çok kişi apandisini aldırttı. Bu yalnız bir rastlantı mı, yoksa bizde apandisit olmaya kalıtsal bir eğilim mi var?

Evet, kalıtsal bir eğiliminiz olması olası. Hepinizin apandisi benzer biçimde olabilir. Uzun ve ince apandisler, kısa ve kalın olanlardan daha kolay tıkandığından, apandisit olma tehlikeleri daha fazladır.

Erkek kardeşim denizcidir ve apandisiti var. Denizdeyken ansızın kötüleşirse ne olur?

Bir hastaneye götürülemiyorsa, denizde de dağ tepesinde de olsa denenmesi gereken bazı tedaviler vardır. Ağrı gidericiler verilir, antibiyotiklerin de yararı olabilir. Büyük gemilerde bu tür acil durumlarda müdahale edebilecek donanımı olan gemi doktorları vardır. Yoksa modern iletişim sistemleri, böyle bir durumda hava ya da deniz kurtarma servisleriyle bağlantı kuracak kadar hızlıdır.

Dünya turuna çıkmayı düşünüyorum. Kuşkusuz tıbbi olanakları geri kalmış yerlere de gideceğim. Eskiden apandisit krizlerim olmuştu. Bir önlem olarak apandisimi aldırmalı mıyım?

Bazen yapılmakla birlikte, bu genel bir kural değil. Gereksiz bir ameliyatın tehlikesi, beklenmeyen bir apandisit riskinden fazladır. Yine de sizin için durum farklı olabilir; bir doktora danışın.

Kiraz çekirdeklerini yutmanın apandisite yol açtığını duydum. Kiraz yemeyi çok severim ve böyle bir sorunla karşılaşmaktan çekiniyorum. Bunda gerçek payı var mı?

Apandis ameliyatlarının ilk uygulandığı yıllarda, cerrahlar apandisitte bulunan küçük parçaları kiraz çekirdeklerine benzetmişlerdi. Aslında bunlar fekolit denilen ve çıkışa takılıp kalmış olan taşlaşmış tıkaçlardır. En sevdiğiniz meyveyi istediğiniz gibi yiyin; çekirdeklerini yutsanız bile normal yoldan atılacaktır. Çekirdeklerin apandisi tahriş etmesi pek ender rastlanan bir durumdur.

Bazen kendimi tutamayıp koca bir pastayı mideme indiriyorum. Sonra pişman olup kusuyorum. Ben anoreksik miyim?

Bu hastalığın geçerli tanımına göre anoreksik olamazsınız. Ama dikkatli olun. Aşırı yemek sizde suçluluk duygusu uyandırıyor. Bu konuda daha az duygusal olmaya ve daha anlamlı bir yöntemle zayıflamaya çalışın.

Yaşlı bir kadında anoreksiya nervoza olabilir

mi?

Ender de olsa olabilir. Bu hastalık genellikle bir ruhsal sorunla, büyüme korkusu ya da fiziksel ve zihinsel olarak çocuksu duruma dönme isteğiyle birlikte görülür.

Bir genç kızdaki anoreksiyanın sorumlusu anne-babası mıdır?

Düşündüğünüz anlamda, hayır. Böyle bir sorunu olan kızların genellikle çok sevecen ve koruyucu anne-babaları vardır. Ama bu durum bazen büyümenin normal gelişmesini durduracak hale gelebilir. Anne-babanın aşırı koruyucu tavrı yüzünden, çocuk bir türlü yetişkinliğe geçemez.

Zayıflamak insanı öldürebilir mi?

Söz konusu olan anoreksiya nervoza ise, evet. Hastaların dörtte biri bu hastalıktan ölür. Ancak durumun erken tedavisi, hastanın iyileşme şansını artırır.

Arkadaşıma anoreksik olduğu söylendi, ama inanmak istemiyor. Çok sıska olduğunu neden fark edemiyor?

Çünkü hastalığın kendisi zihinseldir. Hasta aynaya bakar, ama kendini olduğundan şişman görür.

Kızım yeterli yemek yediği halde zayıflıyor; nedeni nedir?

Bir doktora götürün; ya yemekleri saklıyordur ya da fiziksel bir rahatsızlığı vardır.

Erkek arkadaşım çok şişman olduğumu söylüyor. Ben de zayıflamak istiyorum, ama aşırıya kaçıp anoreksiya nervoza olmaktan korkuyorum.

Anoreksiya nervoza bir anda yakalanabileceğiniz bir hastalık değildir. Gerçi bedenin temel gereksinimlerine önem vermeden yapılan çılgınca rejim sonucu oluşur, ama aslında ruhsal durum bozukluğuna bağlıdır. Bilimsel bir rejim uygularsanız, yani bedeninizin gereksindiği temel maddeleri alarak zayıflarsanız, anoreksiya nervoza olma tehlikesinden uzaksınız demektir ve istediğiniz kadar zayıflayabilirsiniz.

Yetmiş iki yaşındaki büyükannem, bazı testler için hastaneye gittiğinde, doktorun öğrencilerine, onda anoreksiya olduğunu söylediğini duymuş. Ben bu hastalığın yalnızca gençlerde olduğunu sanırdım, yanılıyor muyum?

Burada bir kavram karışıklığı söz konusu. Sizin bildiğiniz anoreksiya, genellikle gelişme çağındaki kızlarda ortaya çıkan, günümüzde sıkça rastlanan ve asıl adı anoreksiya nervoza olmasına karşılık kısaca anoreksiya diye de adlandırılan bir hastalıktır. Ancak anoreksiya yüzyıllardır kullanılan bir tıp terimidir ve kilo kaybı ile birlikte görülen iştahsızlık anlamına da gelir. Doktor, öğrencileriyle tartışırken, sözcüğü büyük bir olasılıkla bu anlamıyla kullanmıştır.

Ergenlik çağındaki kızımın yemek yeme biçiminde değişiklikler gözlüyorum. Tabağındakilerle oynuyor, küçük parçalara bölüyor, sofrada saatlerce oyalanıyor. Ayrıca günden güne soluyor. Bir hastalığı olabilir mi?

Kızınızda anoreksiya nervoza olabilir. Zayıflıyorsa ve âdetleri kesilmişse gecikmeden bir doktora başvurun.

Ütü masamın yanındaki ütü koyma yerinin asbestten yapılmış olduğunu fark ettim. Bu asbestoz tehlikesi yaratır mı?

Ev eşyalarında asbest kullanımı ile ilgilenen uzmanlar, önemli bir tehlike olmadığını söylemektedirler. Maddenin solunum yoluyla alınması için lif halinde olması gerekir. Ütü tahtalarında çullanılan asbest,sıkıştırılmış olduğundan tehlikesizdir. Ancak parçalanmaya başladığında atılması gerekir.

Asbest çimentosundan yapılmış su borularından geçen suyu içmek tehlikeli midir?

Bu tip boruların uzun süredir kullanıldığı bölgelerde • yapılan araştırmalar, mide ve bağırsak kanserleri açısından tehlike olmadığını göstermiştir.

Asbestle çalışan kişilerin, tozu eve taşıyıp ailelerine zarar vermeleri söz konusu olabilir mi?

Evlerine tozlu iş giysileri ile dönen işçilerin aileleri için bir tehlikeden söz edilebilir. Eve dönmeden önce giysilerin çıkarılması ve duş yapılması gerekir.

Asbestin akciğer hastalığına yol açtığını duydum. Asbest bir mineral olduğuna göre, akciğerde nasıl hastalık yaptığını anlayamadım. Açıklayabilir misiniz?

Asbest, lifli yapıda bir mineraldir ve ondan üretilen çeşitli nesnelerin yapımı sırasında, mikroskopik lifleri havaya karışır. İşte bu liflerin solunum yoluyla alınması, akciğer hastalığı yapar.

Babam, annemin ölümünden sonra bir türlü toparlanamadı. Ona nasıl yardımcı olabilirim?

Sevilen kişinin kaybı büyük bir şoktur. Yaşlı bir insanın yıllardır beraber yaşadığı eşini yitirmesi ise kendisinden bir parça yitirmesi gibidir. Babanızın

üzüntüsünü size anlatmasına fırsat verin, konuşmak, acısını bir ölçüde de olsa dindirecektir. Zamanla kendi yarasını kendisi iyileştirecektir. Bu arada

sizin ona destek olmanız ve ilgisini yeni uğraşlara çekmeye çalışmanız gerekir.

Annem çocuklarımı çok şımartıyor. Bunu nasıl Önleyebilirim?

Annenizin tutumu çocuklarınızın evdeki davranışlarını etkiliyorsa, bu konuyu onunla konuşup, endişenizi kendisine açıklamalısınız. Ancak çocuklarınız anneannelerinin tutumundan hoşlanmakla birlikte, evdeki kurallara uymayı sürdürüyorlarsa, bu durum onlara zarar vermiyor demektir. Çocuklarınızın anneannelerini ziyaret etmekten, anneannelerinin de onları eğlendirmekten hoşlanmasından memnun olmalısınız.

Yaşlı kişiler çocuklara yeni bir dünya tanıtırlar, büyükanne ve büyükbabalar çocuğun kendisinden çok yaşlı bir kuşakla iletişim kurabilmesini sağlayacak en yakın kişilerdir.

Annem ve babam çocuk sahibi olmamız gerektiğini ima ediyorlar, ama biz istemiyoruz. Bir torundan yoksun bırakarak onlara haksızlık mı ediyoruz?

Çocukların yaşlı insanların yaşantılarına mutluluk ve neşe getirdiği bir gerçektir. Daha derine inilecek olursa, yaşlı insanların kendilerinden bir parçanın yaşayacağını bilmeleri, ölümden daha az korkmalarını sağlar. Ancak, sizin çocuk sahibi olmak istememe fikrinize de saygı gösterilmesi gerekir. Çocuk istememenizin nedenlerini açıklamanız, annenizle babanızın söz konusu tutumuna son verebilir.

22 yaşındayım ve son üç yıldır aynı erkekle çıkıyorum. Birbirimizi çok seviyor ve evlenmek istiyoruz Ama ailem onu hiç sevmiyor; evlenirsem benimle ilişkilerini keseceklerini söylüyorlar. Ne yapmalıyım?

Önce, ailenizin erkek arkadaşınızı niye beğenmediğini öğrenmeye çalışın. Üç yıldır birlikte olduğunuza göre, onun hakkındaki sözlerinde ne kadar doğruluk payı olduğunu değerlendirecek durumdasınızdır. Sonra, kendinize, birbiriniz için uygun bir çift olup olmadığınızı sorun. Çok genç olduğunuzu ve sizin yaşınızdaki insanların kişiliklerinin tam anlamıyla oturmamış olduğunu aklınızdan çıkarmayın.

En son olarak da, anne babanızı bir daha hiç görmezseniz neler hissedeceğinizi düşünün. Kuşkusuz sizin kararlı olduğunuzu görünce tehditlerinden vazgeçebilirler, ama yine de bu tür baskılarla karşı karşıya gelen çocukların bazen anne-babaları ile ilişkilerini koparmak zorunda kalabileceklerini unutmayın. Öte yandan, erkek arkadaşınızı bırakırsanız ailenize gücenebilirsiniz. Ama sonuç olarak en doğrusu, kendiniz için en iyi olduğunu hissettiğiniz biçimde davranmanızdır.

Yakınlarım, her ağlayışında kucağıma alırsam iki aylık oğlumu şımartacağımı söylüyorlar. Ağlarken onu kendi haline mi bırakayım?

Bebekler için, sevgi ve ilgi elde etmenin tek yolu ağlamaktır. Çocuğunuzun ağlamasına aldırmamanız, hem onun, hem de sizin için iyi olmaz. Küçük bebeklerin fiziksel rahatlama ve temasa gereksinimi vardır; ayrıca ilk birkaç ay içinde şımarmaları neredeyse olanaksızdır. Oğlunuz büyüdükçe, her ağladığında yanına gitmemeniz daha iyi olabilir. Çocukların çoğu yatma saatlerinde, ilgi çekmek için ağlamayı alışkanlık haline getirirler. Ama hangi yaşta olursa olsun, hiçbir çocuğun ağlamasına beş ya da on dakikadan fazla ilgisiz kalınmamalıdır.

Arkadaşımın bebeği ile benimki aşağı yukarı aynı yaştalar. Ama benimki daha sık ağlıyor. Bunun belli bir nedeni var mıdır?

Bazı bebekler ötekilerden daha huysuzdur ve bu, çeşitli nedenlere bağlı olabilir. Bazı bebeklerde kolik olabilir. Kolik, genellikle akşamları ortaya çıkan şiddetli karın ağrısıdır. Çocuk, ağrısını çığlık ve bağırmalarla duyurur.

Bebeklerde kolik’in nedenleri tam olarak bilinemediğinden tedavisi güçtür. Bununla birlikte bebek üç aylık olunca kolik genellikle kendiliğinden kaybolur. Bazı bebekler ise “hipertonik” tir (çok gergin ve aşırı hareketli). Böyle bebeklerin sakin bir ortamda, özenli bir bakım görmesi gerekir. Bazen doktorlar hafif bir sakinleştirici de verirler. Bir başka durum ise, belirli bir neden olmaksızın bebeğin huysuz olmasıdır. Bebeğinizin ağlama nedeni yalnızca bu ise, geçmesini beklemekten başka yapacak bir şey yoktur. Ama huysuzluğu gittikçe artarsa bir uzmana danışabilirsiniz.

Zayıflama hapları alışkanlık yapar mı? Teyzem bir süre bu haplardan aldı, ama sonra bunalıma girdi ve sonunda daha da fazla kilo aldı.

Teyzeniz, iştahını kesmek için amfetamin türü bir ilaç almış olabilir. Ancak bu ilaçlar daha sonra ortaya çıkan olumsuz etkileri nedeniyle yalnızca kısa bir süre için verilir. Günümüzde doktorlar en iyi kilo kaybetme yolunun “daha az yemek” olduğu konusunda görüş birliğine varmışlardır. Ayrıca, gerçekten gerekliyse, amfetamin yerine kullanılabilecek daha az zararlı ilaçlar vardır.

En iyisi teyzenizin bir doktora görünmesidir. Doktor teyzenize hem içine düştüğü ruhsal durum konusunda hem de zayıflaması bakımından yardımcı olacaktır.

Bisiklet yarışlarına katılıyorum. Yarıştan önce dayanma gücümü artırmak için amfetamin hapları almamın yararı olur mu?

Dayanma gücünü artırmak için amfetamin gibi uyarıcı ilaçlar almak sakıncalıdır. “Fransa Turu” yarışlarına katılan profesyonel bir bisikletçinin bu nedenle öldüğü bilinmektedir. Ayrıca sporcuların uyarıcı kullanması, tüm ulusal ve uluslararası spor birliklerince yasaklanmıştır.

Küçük oğlum bize oranla çok az uyuyor. Geceyarılarına kadar hem kendi uyumuyor, hem de bizi uyutmuyor. Sakinleştirici ilaçlar verebilir miyiz?

Kesinlikle hayır. Hemen bir doktora başvurun. Çocuğunuzun uykusuzluğunun bir hastalığa bağlı olup olmadığını size söyleyecektir. Doktor önerisi dışında çocuklara asla ilaç verilmez. Sizin için verilen ilaç dozunun çocuk için çok- fazla olabileceğini ve yarardan çok zarar vereceğini aklınızdan çıkarmayın.

Anksiyete nedir?

Anksiyete, şiddetine göre değişen derecelerde görülen kaygı, sıkıntı, kötü bir olayın beklentisi biçimindeki duygular ile nedensiz korku, yoğun iç sıkıntısı ve paniktir. Anksiyete sırasında çarpıntı, terleme, ağız kuruması gibi, korkuya ilişkin belirtiler de görülür.

Anksiyete nöbetine yakalandığımda ne yapabilirim?

Yapabileceğiniz en yararlı şeylerden biri birkaç kez derin soluk almak, gevşemek ve nöbetin nedenini düşünmektir. Ne yazık ki, anksiyeteye ilişkin bir sorun da, ortaya çıkan panik nedeniyle kişinin soğukkanlılığını yitirmesidir. Bu da sakin bir biçimde düşünmeyi engeller.

Anksiyete ölüme yol açar mı?

Anksiyetenin kendisi değil, ama yan etkileri ölüme neden olabilir. Sözgelimi anksiyete kaynağı olan olay kalp krizine yol açabilir.

Doktor, sakinleştiriciler ya da uyku hapları gibi ilaçlar kullanmamı önerirse,onlara bağımlı hale gelir miyim?

Ne yazık ki, evet. Özellikle uyku haplarına kolayca alışabilirsiniz. Sakinleştirici ilaçlar ise yalnızca anksiyetenin belirtilerini giderebilir. Oysa asıl önemli olan anksiyetenin nedenlerinin ortadan kaldırılmasıdır. Yani bu ilaçlar bir ölçüde yararlı olabilir, ama tam tedavi değildir.

Bebekler anksiyete duyabilirler mi?

Evet, hem de oldukça sık. Konuşamayan bir bebek için aç kalmak ya da yalnız bırakılmak anksiyete kaynağı olabilir. Ancak her seferinde ilgilenilen ya da karnı doyurularak rahatlatılan bebekte anksiyete duygusu azalır, güven duygusu gelişmeye başlar.

Annemde romatoid artrit var. Tedavisinde neden anabolizan steroidlerin kulanıldığını söyleyebilir misiniz?

Romatoid artrite bağlı ağrılı iltihabın tedavisi için uzun süre kortizon kullanması gerekenlere bazen bu tür ilaçlar verilir. Anabolizan steroidler, kortizonun yol açtığı kemiklerde incelme gibi yan etkileri önler. Ama bu, yalnızca birkaç ay için uygulanan kısa süreli bir tedavidir.

Yakın zamana kadar gücümü artırmak için anabolizan steroidler kullanıyordum. Şimdi bir çocuk sahibi olmak istiyorum. Bu ilaçlar bebeğimi olumsuz yönde etkiler mi?

Hayır, ama gebe kalmanız zor olabilir. Anabolizan steroidler, özelliklerinden ötürü doğurganlığı etkileyebilirler. Sizi ne ölçüde etkilemiş oldukları kullandığınız doza ve süreye bağlıdır. En kısa zamanda bir doktora danışın.

Yüzme sporundaki derecemi ilerletebilmek için anabolizan steroid kullanmayı düşünüyorum.’Zararları ve yasalara uygunluğu konusunda bilgi verir misiniz?

Yüksek proteinli bir diyetle beslenen ve güçlendirici olarak anabolizan steroidler kullanan bir atletin, normal eğitim gören ve diyet uygulayanlarla karşılaştırıldığında daha iyi performans göstereceğine ilişkin güçlü bir kanıt yoktur. Anabolizan steroidler yüzmedeki ustalığınızı artırmazlar. Bu sizin doğal yeteneğinize, eğitiminize ve deneyiminize bağlıdır. En akıllıca çözüm, en iyiyi kendi çabalarınızla elde etmenizdir.

Anabolizan steroidlerin kullanımı, dünyanın her yanında spor yetkililerince yasaklanmıştır.