Nezle ya da boğaz ağrısında doktorlar neden antibiyotik vermiyorlar?

Çünkü antibiyotiklerin bu tür hastalıklara pek bir yararı yoktur. Antibiyotikler yalnızca bakterilerin yol açtığı hastalıklarda kullanılır. Nezle, grip ve çoğu boğaz ağrısının nedeni başka bir canlı türü olan virüslerdir.

İlaç dolabımda eski antibiyotikler var. Onları geçen yıl kullandığım hastalık için yine alabilir miyim?

Hayır. Hiçbir zaman eski antibiyotikleri ya da başkası için verilmiş ilaçları almayın. Tehlikeli olabilir.

Doğum kontrol hapı alıyorum. Antibiyotik almam sorun yaratır mı?

Antibiyotiklerin çoğu doğum kontrol hapının etkisini bozmazlar; ancak “rifampisin” denilen bir antibiyotik türü, doğum kontrol hapını parçalayarak etkisiz hale getirir. Ampisilin de hapın etkisini azaltır. Bu yüzden her zaman doktorunuza hap aldığınızı hatırlatın.

Antibiyotik alırken alkol içebilir miyim?

Bazı antibiyotikler alkolle birlikte alındığında olumsuz etki yapmaz. Alkolle birlikte kullanılması sakıncalıysa, kutunun üstünde bu konuda bir uyarı bulunur. Yine de bir doktora danışmanız yararlı olur.

Gebelik sırasında antibiyotik alınabilir mi?

Gebelikte, gerçekten zorunlu olmadıkça hiçbir ilaç alınmaz. Henüz bu ilaçların bebek üstündeki etkisi kesin olarak bilinmemektedir. Hayvanlar üstünde deney yapılmıştır, ama bunlar, insan güvenliği konusunda yeterli bilgi sağlamamaktadır. Ancak gebelikte alınan tetrasiklin’lerin bebeğin dişlerinde renk değişimine yol açtığı bilinmektedir. Doktorunuz bu konuda sizi uyaracaktır.

Bazen kendimi tutamayıp koca bir pastayı mideme indiriyorum. Sonra pişman olup kusuyorum. Ben anoreksik miyim?

Bu hastalığın geçerli tanımına göre anoreksik olamazsınız. Ama dikkatli olun. Aşırı yemek sizde suçluluk duygusu uyandırıyor. Bu konuda daha az duygusal olmaya ve daha anlamlı bir yöntemle zayıflamaya çalışın.

Yaşlı bir kadında anoreksiya nervoza olabilir

mi?

Ender de olsa olabilir. Bu hastalık genellikle bir ruhsal sorunla, büyüme korkusu ya da fiziksel ve zihinsel olarak çocuksu duruma dönme isteğiyle birlikte görülür.

Bir genç kızdaki anoreksiyanın sorumlusu anne-babası mıdır?

Düşündüğünüz anlamda, hayır. Böyle bir sorunu olan kızların genellikle çok sevecen ve koruyucu anne-babaları vardır. Ama bu durum bazen büyümenin normal gelişmesini durduracak hale gelebilir. Anne-babanın aşırı koruyucu tavrı yüzünden, çocuk bir türlü yetişkinliğe geçemez.

Zayıflamak insanı öldürebilir mi?

Söz konusu olan anoreksiya nervoza ise, evet. Hastaların dörtte biri bu hastalıktan ölür. Ancak durumun erken tedavisi, hastanın iyileşme şansını artırır.

Arkadaşıma anoreksik olduğu söylendi, ama inanmak istemiyor. Çok sıska olduğunu neden fark edemiyor?

Çünkü hastalığın kendisi zihinseldir. Hasta aynaya bakar, ama kendini olduğundan şişman görür.

Kızım yeterli yemek yediği halde zayıflıyor; nedeni nedir?

Bir doktora götürün; ya yemekleri saklıyordur ya da fiziksel bir rahatsızlığı vardır.

Erkek arkadaşım çok şişman olduğumu söylüyor. Ben de zayıflamak istiyorum, ama aşırıya kaçıp anoreksiya nervoza olmaktan korkuyorum.

Anoreksiya nervoza bir anda yakalanabileceğiniz bir hastalık değildir. Gerçi bedenin temel gereksinimlerine önem vermeden yapılan çılgınca rejim sonucu oluşur, ama aslında ruhsal durum bozukluğuna bağlıdır. Bilimsel bir rejim uygularsanız, yani bedeninizin gereksindiği temel maddeleri alarak zayıflarsanız, anoreksiya nervoza olma tehlikesinden uzaksınız demektir ve istediğiniz kadar zayıflayabilirsiniz.

Yetmiş iki yaşındaki büyükannem, bazı testler için hastaneye gittiğinde, doktorun öğrencilerine, onda anoreksiya olduğunu söylediğini duymuş. Ben bu hastalığın yalnızca gençlerde olduğunu sanırdım, yanılıyor muyum?

Burada bir kavram karışıklığı söz konusu. Sizin bildiğiniz anoreksiya, genellikle gelişme çağındaki kızlarda ortaya çıkan, günümüzde sıkça rastlanan ve asıl adı anoreksiya nervoza olmasına karşılık kısaca anoreksiya diye de adlandırılan bir hastalıktır. Ancak anoreksiya yüzyıllardır kullanılan bir tıp terimidir ve kilo kaybı ile birlikte görülen iştahsızlık anlamına da gelir. Doktor, öğrencileriyle tartışırken, sözcüğü büyük bir olasılıkla bu anlamıyla kullanmıştır.

Ergenlik çağındaki kızımın yemek yeme biçiminde değişiklikler gözlüyorum. Tabağındakilerle oynuyor, küçük parçalara bölüyor, sofrada saatlerce oyalanıyor. Ayrıca günden güne soluyor. Bir hastalığı olabilir mi?

Kızınızda anoreksiya nervoza olabilir. Zayıflıyorsa ve âdetleri kesilmişse gecikmeden bir doktora başvurun.

Ameliyat masasında ansızın “uyananlar” olduğunu duydum. Böyle bir şey olabilir mi?

Hasta, genel anestezinin derin devrelerinde olduğu sürece “uyanma” söz konusu olamaz, ancak böyle bir şey düşlenebilir. Anestezide damardan enjeksiyonun kullanıldığı durumlarda, beklenmeyen “uyanma”lar olasıdır, ama deneyimli bir anestezist, hastayı sürekli gözetim altında tuttuğundan buna izin vermez.

Teyzem ameliyattan önce çok sinirli olduğunu ve ameliyathaneye alınmadan önce, kendisine bir iğne yapıldığını söyledi. Bunun nedeni nedir?

Bu olağan bir uygulamadır. Tüm hastalara ameliyattan hemen önce, “premedikasyon” (tıbbi ön hazırlık) denen, bir ilaç karışımı verilir. Söz konusu ilaç hastanın gevşemesini, hatta yarı uykulu hale gelmesini sağlar ve anestezistin ameliyathanedeki işini kolaylaştırır.

Çoğu insan gibi benim de bilinmesini istemediğim sırlarım var. Genel anestezi altında bunları açıklamaktan korkuyorum. Ameliyatta istemediğim şeyleri ağzımdan kaçırır mıyım?

Bu sık görülen bir endişedir. Hastalar genel anestezi altında genellikle anlamsız şeyler mırıldanırlar. Anlaşılacak sözler etseniz de, anestezist her şeyden önce, hasta konusundaki bilgileri başkasına aktarmayacağına yemin etmiş bir doktordur.

Neden omurilik anestezisi yukarı değil aşağı doğru yayılır?

Bunun tek nedeni yerçekimidir. Herhangi bir nedenle omuriliğin, enjeksiyon yerinin üstündeki bölümünün uyuşması gerekirse, hasta uygun biçimde yatırılır.

Bir ameliyat ekibinde kimler bulunur?

Ekipteki kişilerin sayısı ameliyattan ameliyata değişir. Önemli bir ameliyatta, bir cerrah, bir-iki asistan ve bir ameliyathane hemşiresi bulunur. Genellikle asistanlar da cerrahtır, ama bazen tıp öğrencileri de yardımcı olabilirler. Ameliyat için gerekli aletlerin hazırlanmasından ve ameliyat sırasında cerrahın eline gerekli anda verilmesinden ameliyathane hemşiresi sorumludur.

Geçen hafta kocam bir mide ameliyatı geçirdi ve ameliyathanede tam dört saat kaldı. Bu, ameliyatın kötü gittiğini ya da çok zor olduğunu mu gösterir?

Hayır, her zaman bu anlama gelmez. Ameliyat olan hasta, koğuşa gönderilmeden önce, kendine gelene kadar bir odada bekletilir. Burada genellikle, hastalarla ilgilenmek üzere özel olarak eğitilmiş bir kadro bulunur. Kocanızın odasına biraz geç çıkarılmış olması, ameliyat stresini ancak belli bir süre sonra atabildiğini gösterir, bu da çok normaldir.

Uzun ameliyatlar sırasında cerrahlar gözlerinin yorulmaması için önlem alırlar mı?

Cerrahın bütün dikkatini topladığı ameliyat edilen bölgenin çevresine örtülen örtüler genellikle yeşil ya da gri gibi dinlendirici renklerden yapılır. Yanında güvenilir bir ameliyathane hemşiresi olan cerrah, aletler gerektiği anda eline verileceğinden sık sık başını kaldırmak zorunda kalmaz. Ayrıca, ameliyathanede hiç gölge yapmayan türden lambalar kullanılarak ameliyat edilen yerin net bir biçimde görülmesi sağlanır.

Ameliyat yarası mikrop kapabilir mi?

Günümüz koşullarında bu risk en aza indirilmiştir.

Doktor amfizem olmama sigaranın yol açtığını söylüyor. Doğru olabilir mi?

Sigara içenlerde amfizem olasılığı, içmeyenlere oranla daha fazladır. Ama sigara içenlerin yalnızca küçük bir bölümünde şiddetli amfizem olduğu ve bazı amfizemlilerin hiç sigara içmediği göz önüne alındığında, başka etkenlerin de rol oynadığı ortaya çıkmaktadır.

Otobüse koşarken soluğum daralıyor. Bende amfizem olabilir mi?

Soluk darlığınızın nedeni amfizemden çok, kondisyon bozukluğuna bağlı gibi görünüyor. Egzersiz yapın ve sigarayı azaltın ya da bırakın. Durumunuz düzelmez ya da daha kötüye giderse, bir doktora başvurun.

Kalp hastası olanlarda amfizem tehlikeli midir?

Evet. Ayrıca amfizem kalp hastalıklarına yol açabilir. Kalp, akciğerdeki,işlevsel gücü azalmış olan damarlara kan pompalamak için daha güçlü çalışmak zorunda kalacağından zamanla yorulur. Öte yandan, akciğerlerde yeterli oranda oksijen-karbondioksit değiş tokuşu yapılamadığından, bütün dokularda oksijen azalır ve kalp akciğerlere daha fazla kan pompalamak zorunda kalır. İyi çalışmayan kalp üzerine binen aşırı yük, hastayı ölüme kadar götürebilir.

Yeni boğmaca geçiren kızıma amfizem tanısı kondu. Bu neden olur?

Öksürme sırasında apansızın hava girmesi sonucu akciğerdeki hava keseciklerinden bazılarının yırtılması geçici amfizem yapar. Akciğerlerde oluşan hava kabarcıkları rahatsızlık verirse de bu geçicidir; kızınız tam anlamıyla iyileşecektir.

Zayıflama hapları alışkanlık yapar mı? Teyzem bir süre bu haplardan aldı, ama sonra bunalıma girdi ve sonunda daha da fazla kilo aldı.

Teyzeniz, iştahını kesmek için amfetamin türü bir ilaç almış olabilir. Ancak bu ilaçlar daha sonra ortaya çıkan olumsuz etkileri nedeniyle yalnızca kısa bir süre için verilir. Günümüzde doktorlar en iyi kilo kaybetme yolunun “daha az yemek” olduğu konusunda görüş birliğine varmışlardır. Ayrıca, gerçekten gerekliyse, amfetamin yerine kullanılabilecek daha az zararlı ilaçlar vardır.

En iyisi teyzenizin bir doktora görünmesidir. Doktor teyzenize hem içine düştüğü ruhsal durum konusunda hem de zayıflaması bakımından yardımcı olacaktır.

Bisiklet yarışlarına katılıyorum. Yarıştan önce dayanma gücümü artırmak için amfetamin hapları almamın yararı olur mu?

Dayanma gücünü artırmak için amfetamin gibi uyarıcı ilaçlar almak sakıncalıdır. “Fransa Turu” yarışlarına katılan profesyonel bir bisikletçinin bu nedenle öldüğü bilinmektedir. Ayrıca sporcuların uyarıcı kullanması, tüm ulusal ve uluslararası spor birliklerince yasaklanmıştır.

Küçük oğlum bize oranla çok az uyuyor. Geceyarılarına kadar hem kendi uyumuyor, hem de bizi uyutmuyor. Sakinleştirici ilaçlar verebilir miyiz?

Kesinlikle hayır. Hemen bir doktora başvurun. Çocuğunuzun uykusuzluğunun bir hastalığa bağlı olup olmadığını size söyleyecektir. Doktor önerisi dışında çocuklara asla ilaç verilmez. Sizin için verilen ilaç dozunun çocuk için çok- fazla olabileceğini ve yarardan çok zarar vereceğini aklınızdan çıkarmayın.

Yeni ameliyat olan bir arkadaşımı görmeye gittim. Çok bitkin görünüyordu. İnsan önemli bir ameliyattan sonra niçin bu kadar zayıf düşüyor?

Bunda birçok etkenin rolü vardır. Her şeyden önce ameliyat bölgesinin bir an önce iyileşmesi için beden, tüm gücünü kullanır ve bu, insanın güçten düşmesine neden olur. İkinci bir etken, geçirilen bir ameliyatın kişinin bağışıklık sistemini etkileyerek hastalıklara karşı direncini düşürmesidir. Üçüncüsü ise, kullanılan anestezi maddelerinin henüz tam olarak bilinemeyen bazı etkilerle, güçten düşmede rol oynamasıdır.

Aynı ameliyatı geçirmiş insanlardan niçin bazılarının iyileşmesi ötekilere göre daha geç olur?

Bu, çok sayıda fiziksel, ruhsal ve toplumsal nedene bağlıdır. Sözgelimi, ameliyattan önce kişide başka hastalıkların bulunması ya da kötü beslenme, iyileşme döneminin uzamasına yol açar. Öte yandan bu dönemde kişinin iradesi de çok önemli bir etkendir. Bazı hastaların iradeleriyle daha hızlı iyileştiği bir gerçektir. Ayrıca eve döndükten sonra, ameliyat sonrası bakımının iyi yapılması, hastaya yardım edenlerin sayısının çok olması gibi toplumsal etkenlerin önemi de kuşkusuz yadsınamaz.

İkinci bir ameliyat, birinciden ne kadar sonra yapılabilir?

Kuramsal olarak ikinci bir ameliyat her zaman yapılabilirse de genellikle bu konuda belli kurallara uyulur. Çok gerekmedikçe ikinci bir ameliyat hemen önerilmez. İlk ameliyatla sarsılan bedenin yeniden gücünü kazanabilmesi, kendini toparlayabilmesi için belirli bir süre geçmesi gerekir. Ayrıca, önceki ameliyat bölgesinde bir yenisi düşünülüyorsa, iyileşmekte olan dokularda cerrahi bir işlem yapmak teknik açıdan güçlükler doğuracağından, acil bir durum söz konusu olmadıkça birkaç hafta beklenir.

Yakında ameliyat olmak üzere hastaneye yatacağım. Ameliyat yerinin ağrısının ne kadar süreceğini öğrenmek istiyorum.

Ağrının ne kadar süreceği, ameliyatın yerine bağlıdır. Ama genel kural olarak, ilk iki gün geçtikten sonra ağrı tümüyle kaybolur.

Ameliyat sırasında hastanın şoka girmesi söz konusu olabilir mi?

Evet. Tıp dilinde “şok” terimi, “kan dolaşımının, beden dokularına yeteri kadar oksijen taşınmasını önleyecek kadar azalması” anlamını taşır. Hasta, ameliyat sırasında çok kan kaybetmiş ve yerine, yeterince kan verilmemişse ya da ameliyat sırasında apse gibi iltihaplı bir bölgeden kana iltihap karışmışsa, şok olabilir.

Babama, ameliyattan sonra günlük etkinlikler için fazla acele etmemesi söylendi, ama kolay kolay hareketsiz kalabilecek bir kişi olmadığından dikkat etmeyecektir. Bunun ona zararı olur mu?

Belki kendisine fazla zarar vermez, ama yorulacağı için iyileşme süresi uzayabilir, ilk bir- iki hafta içinde, yara kapanma aşamasındayken, beden bütün gücünü buna harcar. Bu yüzden, enerjisini başka şeylerle tüketmemesi daha iyi olur.

Eşim mide ameliyatı geçirdi. Bir süre damardan beslenmesi gerekiyormuş. Nedenini açıklayabilir misiniz?

Karınla ilgili her ameliyattan sonra bağırsakların çalışması kısa bir süre durur. Bu süre içinde hiçbir şey yiyip içmeyen eşinizin yeterli ölçüde sıvı alabilmesi için damardan beslenmesi gerekir. Bağırsaklar yeniden çalışmaya başladığında rahatça yiyip içebilecektir.

Alkol zehirlenmesinin koma gibi ağır bir durum olduğunu sanırdım. Oysa çakır keyifliğin bile bir zehirlenme olduğunu duydum, doğru mu?

Evet. Alkol, dokulara zararlı bir madde olduğundan, kanda hangi düzeyde olursa olsun zehirlenmeden söz etmek yanlış olmaz.

Alkol zehirlenmesinin kalıcı etkileri var mıdır?

Bu, alkolün ne sıklıkta alındığına bağlıdır. Sık sık aşırı miktarda alkol almak, karaciğer hasarına ve mide kanamasına yol açabilir. Ayrıca sinirlilik, saldırganlık, konsantrasyon yitimi, uykusuzluk ve cinsel iktidarsızlık ortaya çıkar.

Ölçülü içmek en doğrusudur. “Ölçülü” diye tanımlanan miktar kişiden kişiye değişir, bu yüzden herkes kendi sınırını bilmelidir. Kuramsal olarak, tek seferde aşırı miktarda içilen alkol bile, tehlikeli olabilecek kadar zehir etkisi gösterir, insan, bir gece boyunca hiç ara vermeden içki içerse, ölüme neden olabilecek kadar alkol alır. Ama birçok kişi için bu, bir süre sonra daha fazla içemeyecek kadar sarhoş olacağından.olanaksızdır.

Babam neredeyse 70 yaşına geldi, üstelik pek güçlü değil, ama günde yarım şişeden fazla içki içiyor ve pek etkilenmiyor. Alkole karşı bağışıklık geliştirmiş olabilir mi?

Evet, sürekli olarak çok içenlerde bağışıklık (ya da tolerans) gelişir. Başka bir deyişle alkolü yıkıma uğratan karaciğerde zamanla bir işlev artışı olur. Ne var ki bu, babanızın alkolden daha az zarar gördüğü anlamına gelmez. Tersine, alkole bağımlı hale gelmiştir ya da gelmektedir.

Alkolün körlüğe yol açtığını duydum, bu nasıl olur?

Ancak metil alkol içilmesi sözünü ettiğiniz duruma yol açar. Metil alkol doğrudan göz sinirini etkiler. Normalde bu madde içkilere katılmaz.

Alkolün kadınlarda, erkeklere oranla daha fazla tehlike yarattığını duydum. Bu doğru mudur?

Kadınlarda içki tutkusu günden güne yaygınlaşmaktadır. Bununla birlikte, genel olarak kadınların erkeklerden daha az içki kullandıkları ve bu nedenle kadınlar için tehlikenin daha az olduğu söylenebilir. Ama bir kadın alkolik olursa, bunun kendilerine vereceği zarar erkeğe oranla daha fazla olmaktadır. Kadında hem karaciğer daha erken etkilenmekte, hem de tedavisi daha güç olmaktadır. Gebe kadın için bir tehlike de alkolün doğacak çocuğunda zekâ geriliği riskini artırmasıdır. Ayrıca bebekte, kalça çıkığı, damak yarığı gibi doğuştan bozukluklar görülebilmektedir.

Kayınbiraderim çok fazla içki içiyor. Geçen yıldan beri kişiliğinde belirgin bir değişiklik sezmekteyim. Eskiden çok yumuşak huylu, gezmeyi seven, dışa dönük bir insandı. Oysa şimdi hırçın ve içine kapanık oldu. Bunun nedeni içki olabilir mi?

Aşağı yukarı kesin olarak bu duruma alkolün neden olduğu söylenebilir. Aşırı derecede içenler, hırçın,- saldırgan, kıskanç ve kuşkucu olurlar. Daha kötüsü, bellek zayıflığı olabilir, olmayan sesler ve görüntüler algılayabilirler, normal yaşamlarını sürdüremez hale gelebilirler. Üstelik bütün bunlar “delirium tremens“le sonuçlanabilir. Delirium tremens‘in belirtileri huzursuzluk, titreme, terleme, ateş, panik duygusudur. İlerlediğinde sanrılar, sabuklamalar, bilinç bulanıklığı da ortaya çıkar. Kayınbiraderinizde bu tehlike işaretlerinden birini görürseniz, hemen bir doktora başvurun.

Alkol sorunuma çare bulunması için nereden yardım sağlayabilirim?

Alkol alışkanlığının fiziksel etkilerini ve bu konuda yapabileceklerinizi öğrenmek için bir doktora gidin. Gerekirse sizi bir kliniğe gönderecektir. Ayrıca, alkol alışkanlığından kurtulmak isteyenlere yardımcı olan derneklere de başvurabilirsiniz.

“Akşamdan kalma” olduğumda ne yapabilirim?

“Akşamdan kalma” diye nitelenen durumun belirtilerini ortadan kaldıran tek yöntem dinlenmektir. Baş ağrısı için parasetamol içeren ilaçlar kullanılabilir. Aspirinden sakınmak gerekir. Aspirin, alkolle tahriş olmuş mideyi daha da yıpratır. Çivi çiviyi söker yöntemi önerilmez. Bu yöntem bütün günü sarhoş bir halde yatakta geçirmekten başka bir işe yaramaz. Aslında herkesin kendine göre bir yöntemi ya da formülü vardır: Portakal suyu; vitamin hapları; yumurtalı süt; vb. Ama uygulanması gereken kural tedavi edilecek hale gelmemektir. Çok içki içtiğinizde, yatmadan önce olabildiğince bol su için. “Akşamdan kalmalığa yol açan en büyük neden, susuz kalma, yani dehidratasyon’dur. Bol su içerek alkolün bu etkisi giderilebilir.

Bazı insanlar alkolikliğe ötekilerden daha mı yatkındır?

Bir zamanlar, alkoliklerin fiziksel ve ruhsal açıdan başka insanlardan farklı oldukları düşünülürdü. Oysa artık bunun yanlış olduğu savunulmaktadır. Herkes alkolik olabilir. Alkolün olumsuz etkisini sezdiğiniz an, içmeyi kesmeniz gerekir. Herkes alkole dayanıklılık sınırını bilip içkiyi zamanında bırakmayı bilse, bütün tehlikeleriyle birlikte alkoliklik sorunu da büyük ölçüde azalmış olurdu.

Kız kardeşim kocası çok içtiği için yakınıyor, ama onun alkolik olduğunu kabul etmiyor. Alkoliklik ile çok içmek farklı mıdır?

Hayır, ikisi de aynı şeydir. Düzenli ve çok içki içmekte olan bir kişi, alkole bağımlıdır. Alkolün ne denli zararlı olduğu tartışılmaz bir gerçektir.

Tik, alışkanlık mıdır, yoksa tedavisi olmayan bir rahatsızlık mıdır?

Tik alışkanlıktır ve kurtulma olanağı vardır. Ancak tedavisi uzun sürer.

Alışkanlık ile kompülsiyon arasındaki fark nedir?

Alışkanlık, ancak elverişli koşullarda ortaya çıkan bir davranış biçimidir ve zorlanma söz konusu değildir. “Kompülsiyon” ise gerçek bir gereksinim olmadığı halde önüne geçilemeyen bir dürtüyle bir davranışın durmadan yinelenmesidir. Sözgelimi, her gece evinizin kapısını kilitlemeniz iyi bir alışkanlıktır; ama yatağa girmeden önce en az üç kez kapı ve pencereleri kontrol ederseniz, bu bir “kompülsiyon”dur.

39 yaşında bir kadınım ve yıllardır tırnaklarımı yiyorum. Bu alışkanlığımdan kurtulabilir miyim?

Tırnak yeme alışkanlığının içinize işlemiş olduğu açıkça belli olmaktadır. Bu nedenle vazgeçmeniz güçtür, ama olanaksız değildir. Beğenisine ve övgülerine önem verdiğiniz birisinin, el güzelliğine önem verdiğini öğrenmek yararlı olabilir. Böylece tırnaklarınızı uzatmaya başlar, çevrenizdekiler tarafından övgüyle karşılanır ve büyük bir olasılıkla tırnak yeme alışkanlığından kurtulursunuz. Ama genelde tedirgin ve sıkıntılı bir kişiyseniz, tırnak yemeyi sürdürmeniz çok kolay olacaktır, çünkü tırnak yeme aslında tedirginliğinizi azaltmaya yaramaktadır.

İnsanlar her zaman alışkanlıklarının farkında mıdırlar?

Hayır. Kendimize özgü davranışlarımızın çoğunu bilinçsiz yaparız. Sözgelimi, sesimizi bir banda kaydedip dinleyene kadar nasıl konuştuğumuzun farkında olmayız.